Kolorektal kanserde erken tanı ve ücretsiz tarama

Kolorektal kanser (kalın bağırsak kanseri), hem kadınlarda hem erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında üçüncü sırada yer alıyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 1,9 milyon yeni vaka tespit edilirken, 900 binden fazla kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor.

ANKARA - BHA  Türkiye’de ise yılda yaklaşık 20 bin yeni kolorektal kanser vakası belirleniyor. Vakaların yaklaşık yüzde 85’ini 50 yaş ve üzerindeki bireyler oluşturuyor.

Erken tanının büyük önem taşıdığı kolorektal kansere yönelik taramalar, Aile Hekimlikleri, Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) ile Sağlıklı Hayat Merkezlerinde ücretsiz olarak gerçekleştiriliyor.

2025 yılı içinde “Kolorektal Kanser Tarama Programı” kapsamında yaklaşık 3 milyon 800 bin kişiye tarama hizmeti verildi. Bu kapsamda 130 bin kişi, şüpheli bulgu saptanması üzerine ileri tetkik için üst basamak sağlık kuruluşlarına yönlendirildi.

İleri değerlendirmeler sonucunda, testi pozitif ya da şüpheli çıkan her 100 kişiden yaklaşık 4,8’ine kolorektal kanser tanısı konuldu. Bu oran, yaklaşık 6 bin 200 kişinin hastalığının erken evrede tespit edilmesini sağladı ve tedavi süreçleri başlatıldı.

Kolorektal kanserin risk faktörleri arasında ileri yaş, aşırı kilo, hareketsiz yaşam tarzı, işlenmiş gıdaların yoğun tüketimi, tütün ve alkol kullanımı ile ailede kalın bağırsak kanseri öyküsü bulunması yer alıyor. Hastalık çoğu zaman belirgin semptom göstermeden ilerleyebiliyor.

Ancak dışkılama alışkanlıklarında değişiklik, uzun süren kabızlık veya ishal, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı ve kansızlık gibi belirtiler görülebiliyor. Uzmanlar, bu tür şikayetlerin varlığında vakit kaybetmeden hekime başvurulması gerektiğini belirtiyor.

Gaitada Gizli Kan Testi, 50-70 yaş aralığındaki kadın ve erkeklere yönelik olarak iki yılda bir ücretsiz uygulanıyor. Aile Sağlığı Merkezleri, KETEM’ler ve Sağlıklı Hayat Merkezlerinde yapılan testlerde hızlı tanı kitleri sayesinde gaitadaki gizli kan dakikalar içinde tespit edilebiliyor.

Şüpheli durumlarda hastalar ileri tetkik için üst basamak sağlık kuruluşlarına sevk ediliyor. Uzmanlar, 50-70 yaş aralığındaki bireylerin iki yılda bir tarama yaptırmasını, ayrıca 10 yılda bir kolonoskopi uygulanmasını öneriyor.

Ailesinde kolorektal kanser öyküsü bulunan kişilerin ise 40 yaşından itibaren tarama için hekime başvurması tavsiye ediliyor.