Prof. Dr. Nevzat Tarhan: Okul şiddeti sıfırlanamaz ama büyük ölçüde önlenebilir

İSTANBUL (İGFA) - Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, okul şiddetinin önlenmesinde güvenli ilişkilerin, erken müdahalenin ve aile-okul-uzman iş birliğinin kritik rol oynadığını söyledi.

Tarhan, gençlerin davranışlarını anlamak için yalnızca dışarıdan görülen tutumlara değil, karşılanmayan psikolojik ihtiyaçlara da bakılması gerektiğini belirtti.

“AİDİYET VE DEĞERLİLİK DUYGUSU GÜÇLENDİRİLMELİ” Gençler açısından aidiyet, değerlilik, anlam ve duyguları ifade edebilme ihtiyacının temel olduğunu vurgulayan Tarhan, bu alanlardaki eksikliklerin yalnızlık, öfke ve umutsuzluğa zemin hazırlayabileceğini ifade etti.

“Bir genç ‘kimse beni anlamıyor’ diyorsa dikkat!” diyen Tarhan, öğrencilerin anlaşılma ihtiyacının göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.

GÜVENİLİR YETİŞKİN İLİŞKİSİ KORUYUCU ETKEN Öğrencinin hayatında güvenebileceği bir yetişkin bulunmasının önemli bir koruyucu unsur olduğuna işaret eden Tarhan, öğretmen, okul psikolojik danışmanı ya da ebeveynle kurulan güvenli ilişkinin çocuğun hayata ve çevresine duyduğu güveni artırdığını belirtti.

Tarhan’a göre, okul şiddetinin önlenmesinde yalnızca öğrencinin davranışına değil, kurduğu ilişkilerin niteliğine de odaklanılması gerekiyor.

“KAMERA VE DİSİPLİN ÖNLEMLERİ TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL” Okul şiddetinin yalnızca olay anı üzerinden değerlendirilemeyeceğini söyleyen Tarhan, şiddetin çoğu zaman öncesinde işaretler verdiğini ifade etti.

Sosyal geri çekilme, tehdit dili, yoğun öfke ve planlama davranışlarının dikkatle izlenmesi gerektiğini belirten Tarhan, metal dedektörleri, kamera sistemleri ve disiplin cezalarının tek başına yeterli olmadığını kaydetti.

Üç aşamalı önleme modeli Tarhan, okul şiddetini önlemede üç aşamalı bir yaklaşım önerdi.

İlk aşamada tüm öğrencileri kapsayan bir okul iklimi dönüşümünün gerekli olduğunu belirten Tarhan, bu kapsamda sosyal-duygusal öğrenme, empati eğitimi, zorbalık karşıtı programlar ve duygu düzenleme becerilerinin öne çıkması gerektiğini söyledi.

İkinci aşamada, desteğe ihtiyaç duyan öğrencilerin erken fark edilmesinin önemine değinen Tarhan, davranış değişikliklerinin nedenlerinin araştırılması gerektiğini vurguladı.

Üçüncü aşamada ise yüksek risk durumlarında kriz müdahalesi yapılması gerektiğini belirten Tarhan, aile, okul ve ruh sağlığı uzmanlarının birlikte hareket etmesinin şart olduğunu ifade etti.

Psikolojik sağlamlık ve dijital dünya vurgusu Psikolojik sağlamlık çalışmalarının okul yaşamının bir parçası olması gerektiğini söyleyen Tarhan, empati, minnettarlık, amaç duygusu ve dürtü kontrolü gibi alanların güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.

Gençlerin dijital ortamda karşılaştıkları içeriklerin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Tarhan, yoğun ekran maruziyetinin sosyal izolasyonu artırabildiğini, bazı şiddet içerikli rol modellerin ise şiddeti estetikleştirebildiğini söyledi.

Tarhan, önleme çalışmalarının yalnızca okul içinde değil, dijital yaşamı da kapsaması gerektiğini ifade ederek sözlerini tamamladı.