Denizler için yeni koruma adımı

Türkiye, deniz çevresinin korunması yönünde önemli bir adım daha attı. Türkiye'nin yeni Deniz Koruma Alanları (DKA), UNESCO bünyesindeki Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonuna (IOC) kaydettirilen ve ulusal düzeyde hazırlanan Deniz Planlama Haritası’na işlendi. Harita, Ankara Üniversitesi bünyesindeki Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) tarafından, ilgili kurumların katkısıyla hazırlandı.

ANKARA - BHA Güncellenen haritada Kuzey Ege'de Gökçeada açıkları ile Fethiye-Kaş açıklarında tesis edilen iki yeni DKA öne çıkıyor. Bu bölgelerde deniz ekosistemlerinin korunması ve çevresel tedbirlerin uygulanması planlanıyor.

Yetkililer, bu koruma alanlarının deniz trafiğini etkilemeyeceğini belirtiyor. Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arasında bu alanların statüsü ve yasal çerçevesi konusunda çalışmalar ise sürdürülüyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, daha önce Finike açıklarını “Finike Denizaltı Dağları Özel Çevre Koruma Bölgesi” ilan etmişti. 16 Ağustos 2013 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan kararla bu bölge koruma altına alınmıştı.

Yeni DKA’larla birlikte Türkiye'nin Akdeniz’deki çevresel koruma alanlarının kapsamı genişlemiş oldu. Deniz Mekansal Planlama çalışmalarının geliştirilmesi ve ilgili kurumlar arasında uyumun artırılması amacıyla Cumhurbaşkanlığı kararıyla "Deniz Mekansal Planlama Koordinasyon Kurulu" oluşturuldu.

Kurula ilişkin genelge 24 Temmuz 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlandı. Kurul, çevre denizlerdeki faaliyetlerin çevresel etkilerini değerlendirmek ve kurumlar arası koordinasyonu sağlamakla görevli olacak. Sekretarya hizmetleri ise Dışişleri Bakanlığı tarafından yürütülecek.

Yetkili kaynaklar, deniz parklarının sürdürülebilirliği destekleyen etkili araçlar olduğunu vurgulayarak, Türkiye'nin bu alandaki tecrübesiyle DKA sayısını artırma kararlılığında olduğunu belirtti.

Yunanistan’ın 21 Temmuz’da İyon ve Ege denizlerinde ilan ettiği deniz parklarına atıfta bulunarak, Türkiye’nin Ege’deki haklarını koruma yönündeki kararlı duruşu da bir kez daha teyit edildi.

“Uluslararası hukuka göre Yunanistan’ın Ege’de fiili durum yaratma çabalarının hukuki bir sonucu yoktur,” diyen yetkililer, Türkiye'nin bu girişimleri tanımadığını vurguladı.

Ayrıca, “gri alanlar” olarak bilinen coğrafi formasyonlar üzerindeki tek taraflı uygulamaların da kabul edilmediği ifade edildi. Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin haklarını korumaya yönelik mukabil adımlar atmaya devam edeceğini ve deniz çevresini korumaya yönelik kararlılığını sürdüreceğini duyurdu.

Türkiye, 7 Aralık 2023’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis arasında imzalanan “Dostane İlişkiler ve İyi Komşuluk Hakkında Atina Bildirgesi” çerçevesinde sorunların uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilkeleri temelinde çözümüne açık olduğunu bir kez daha yineledi.