Çin Ordusunda Büyük Sarsıntı

Çin’de ordu içindeki yolsuzluk ve sadakatsizliği temizlemeye yönelik yıllardır süren soruşturmalar, ülkenin en kıdemli generali Zhang Yousia’ya ulaştı. 75 yaşındaki Orgeneral Yousia, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in çocukluk arkadaşı olması nedeniyle uzun süredir “dokunulmaz” olarak görülüyordu. Yetkililer, Yousia’yı ABD’ye nükleer sırlar sızdırmakla suçladı. Bu gelişme, Çin ordusundaki kapsamlı tasfiye ve yolsuzlukla mücadele operasyonlarının en üst düzeye ulaştığını gösteriyor.

Çin’de Vietnam Savaşı’nda görev yapmış olan ülkenin en kıdemli generali, Merkezi Askeri Komisyon’un (MAK) Başkan Yardımcısı Orgeneral Zhang Youşia hakkında soruşturma başlatıldı.

Nükleer Sır İddiaları Wall Street Journal’ın haberine göre, üst rütbeli komutanlara düzenlenen bilgilendirme toplantısında, Zhang’ın Çin’in nükleer programına dair teknik bilgileri ABD’ye aktardığı ve bunun ulusal güvenlik açığına yol açtığı öne sürüldü.

İddiaların, Çin Ulusal Nükleer Şirketi’nin (CNNC) eski Genel Müdürü Gu Cün hakkında yürütülen soruşturmadan elde edilen bulgulara dayandığı belirtildi.

Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkezi Disiplin İnceleme Komisyonu ve Ulusal Denetleme Komisyonu, 19 Ocak’ta Gu hakkında soruşturma başlatıldığını duyurmuştu.

Rüşvet ve Terfi Skandalları Zhang’ın, uzun yıllardır yönettiği MAK’ın Donanım Geliştirme Dairesi’nde terfi ve görevlendirmeler karşılığında rüşvet aldığı iddia ediliyor. Eski Savunma Bakanı Li Şangfu’nun göreve atanmasının da büyük rüşvetler karşılığında gerçekleştiği öne sürüldü.

Li Şangfu, 2023 yılında bir süre gözlerden kaybolmuş ve görevden alınmış, ertesi yıl hakkında yolsuzluk soruşturması başlatılmıştı. Ordu İçinde Nüfuz Ağları Zhang, ordu içinde nüfuz ağları kurmak ve siyasi hizipler oluşturmakla suçlanıyor.

Genelkurmay Başkanı Liu Cınli de benzer iddialarla karşı karşıya. Soruşturma kapsamında her iki generale yakın bazı subayların telefonlarına el konulduğu ileri sürüldü. Şi Cinping’in Çocukluk Arkadaşı Zhang, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in çocukluk arkadaşı olarak biliniyor.

Her iki ailenin de geçmişte Mao Zedong önderliğindeki Komünist milislerde önemli rol oynadığı kaydediliyor. 2011 yılında orgeneralliğe terfi eden 75 yaşındaki Zhang, 2012’de Şi’nin ÇKP Genel Sekreteri seçilmesinin ardından Genel Silahlanma Dairesi’nin başına getirildi.

Ordunun reform ve modernizasyon çalışmalarında kilit rol üstlendi. Tecrübeli Bir General Çin-Vietnam Savaşı’nda görev yapan Zhang, fiili muharebe tecrübesine sahip nadir generallerden. MAK’ın 2 Başkan Yardımcısından biri olan Zhang, aynı zamanda ÇKP’nin 24 kişilik Siyasi Büro’sunun da üyesi.

Yolsuzluk Soruşturmalarının Genişlemesi Son yıllarda Çin’de silahlı kuvvetlerdeki yolsuzluk soruşturmalarında çok sayıda üst düzey asker görevden alınmış veya partiden ihraç edilmişti. 2023’te Roket Kuvvetleri, 2024’te ise Donanım Geliştirme Dairesi soruşturma kapsamına girdi.

Daha önce bu birimlerin komutanlıklarını yapan Orgeneral Vey Fınghı ve Orgeneral Li Şangfu, rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla ordudan ve partiden ihraç edilmişti.

MAK Başkan Yardımcısı Hı Veydong ve Siyasi Çalışma Dairesi Direktörü Oramiral Miao Hua da benzer soruşturmalar sonucu görevlerinden uzaklaştırıldı.