Rusya-Ukrayna Savaşı, 24 Şubat 2022’de Vladimir Putin’in talimatıyla başladı ve aradan geçen dört yılda yalnızca iki ülkeyi değil, küresel jeopolitiği de derinden etkileyen bir sürece dönüştü.
Rusya ve Ukrayna arasındaki dört yıllık savaş, küresel siyasi ve ekonomik dengeleri önemli ölçüde değiştirdi. Savaşın başlangıcında, Rus ordusu Donetsk, Luhansk, Harkiv, Sumi ve Çernigiv hatlarında ilerlerken, Ukrayna da Batı’dan aldığı desteğe dayanarak direnişini sürdürdü.
Rusya’nın Belarus üzerinden Çernobil bölgesine girerek Kiev’i kuşatması, savaşın kısa sürede sona ermeyeceğinin işaretlerini verdi. Ancak, Türkiye’nin arabuluculuğunda sürdürülen temaslar, tarafları anlaşmaya yaklaştırdı. İstanbul’da kurulan müzakere masası, diplomasi açısından önemli bir eşik olarak kayıtlara geçti.
Rusya’nın 30 Eylül 2022’de Donetsk, Luhansk, Herson ve Zaporijya bölgelerinin ilhakına ilişkin anlaşmayı imzalaması, Ukrayna topraklarının yaklaşık yüzde 15’inin daha ilhak edilmesi anlamına geliyordu. Aynı yıl, 22 Temmuz 2022’de İstanbul’da imzalanan Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması, küresel gıda krizini önlemede kritik bir rol oynadı.
2023 yılında, sahadaki kazanımların metrelerle ölçüldüğü bir dönem yaşandı. Rus paralı asker grubu Wagner, aylar süren çatışmaların ardından Bahmut’u ele geçirdi. Ukrayna’nın hazirandaki karşı taarruzu ise beklenen sonucu vermedi. Aynı dönemde Kahovka Barajı’nın patlatılması, büyük bir insani ve çevresel krize yol açtı.
2024 yılında, taraflar birbirine üstünlük sağlayamadı. Rusya küçük yerleşimlerde ilerlerken, Ukrayna Rusya’daki enerji ve askeri tesisleri İHA’larla hedef aldı. Rusya da enerji ve lojistik altyapıya yönelik saldırılarla karşılık verdi.
2025 yılı, barışın şartlarından çok, "kimin ne kadar kazanacağı" tartışmalarının öne çıktığı bir diplomasi süreciyle geçti. ABD’de yönetim değişikliğinin ardından Başkan Donald Trump, hızlı sonuç odaklı bir diplomasi başlattı. Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında yaşanan gergin görüşmenin ardından, ABD ile Ukrayna arasında 500 milyar dolarlık maden ve doğal kaynak temelli bir ekonomik ortaklık anlaşması imzalandı.
Türkiye’nin arabuluculuğu sayesinde doğrudan temas kanalları açık tutuldu ve kapsamlı bir barış için zemin korunmuş oldu. Müzakerelerde bazı maddelerde ilerleme kaydedilse de, Donbas’tan Ukrayna askerlerinin çekilmesi, ilhak edilen bölgelerin statüsü, Zaporijya Nükleer Santrali’nin kontrolü ve güvenlik garantileri gibi konularda taraflar arasında ciddi görüş ayrılıkları sürüyor.
Dört yıllık savaş, II. Dünya Savaşı sonrası kurulan uluslararası düzeni derinden etkiledi. Avrupa’da geniş çaplı savaş ihtimali yeniden gündeme gelirken, Finlandiya ve İsveç’in NATO üyeliği kıtanın güvenlik mimarisini değiştirdi. Enerji arzı, gıda güvenliği, yaptırımlar ve bloklaşma dinamikleri küresel dengeleri yeniden şekillendirdi. Savaş aynı zamanda uluslararası hukuk ve nükleer caydırıcılık tartışmalarını da yeniden öne çıkardı.
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!