ABD İran gemisine el koydu, petrol fiyatları yükseldi

ABD Başkanı Donald Trump’ın, ABD donanmasının İran bayraklı bir kargo gemisine el koyduğunu açıklamasının ardından küresel petrol piyasalarında sert yükseliş yaşandı.

ANKARA-BHA Hürmüz Boğazı’nda artan gerilim, enerji piyasalarında dalgalanmayı beraberinde getirdi. Gerilim, İran’ın cumartesi günü Hürmüz Boğazı’nı ticari gemilere yeniden kapattığını ve yaklaşan gemilerin hedef alınabileceğini duyurmasının ardından hız kazandı.

Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğazdaki belirsizlik, küresel enerji piyasalarını doğrudan etkiliyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD’nin deniz ablukasını gerekçe göstererek geçici olarak açılan boğazın yeniden kapatıldığını teyit etti. Tahran yönetimi, ABD ablukası sona erene kadar boğazın kapalı kalacağını duyurdu.

Yaşanan gelişmelerin ardından pazartesi sabahı Asya piyasalarında petrol fiyatları sert yükseldi. Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 4,74 artışla varil başına 94,66 dolara yükselirken, Batı Teksas türü ham petrol (WTI) yüzde 5,6 artışla 88,55 dolara ulaştı.

Çatışma öncesinde 70 doların altında işlem gören Brent petrolün, mart ayı başında 120 dolar seviyesine kadar yaklaştığı hatırlatıldı. ABD Başkanı Trump, ABD heyetinin pazartesi günü müzakereler için Pakistan’da bulunacağını açıkladı.

Beyaz Saray yetkilileri, heyete Başkan Yardımcısı JD Vance’in başkanlık edeceğini bildirdi. Ancak İran devlet medyası, Tahran yönetiminin şu aşamada görüşmelere katılma planı olmadığını duyurdu. İranlı yetkililer, ülkenin resmi tutumuna ilişkin nihai kararın henüz verilmediğini ifade etti.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, sevkiyatların engellenmeye devam etmesi halinde enerji arzında ciddi sorunlar yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Avrupa’nın yaklaşık altı haftalık uçak yakıtı rezervinin kaldığını belirten Birol, kesintilerin sürmesi durumunda uçuş iptallerinin gündeme gelebileceğini kaydetti.

Asya ülkeleri ise enerji tasarrufu sağlamak amacıyla uzaktan çalışma, çalışma haftasının kısaltılması ve eğitim kurumlarının erken kapatılması gibi önlemler almaya başladı.